ගසක් කැපූ මම තවත් තැවෙනවා ඒ ගැන නිති සිතමින්......

ඇසිදිසි මානය
ඇහැළ ගහ
අපේ ගේ ඉදිරිපිට ඇහැළ ගසක්‌ තිබිණි. එය සිටුවනු ලැබුයේ ඉතා කුඩා පැළයක්‌ව තිබූ සන්ධියේදී ය. ගෙවී ගිය කාලයත් සමග ඇහැළ පැළය මහා ගසක්‌ බවට පත්විය.
ළමා විය හා තරුණ විය ඉක්‌ම වූ හැඩි දැඩි පුරුෂයෙකු පරිද්දෙන් ඇහැළ ගහ බලා සිටියදී මහා වෘක්‍ෂයක්‌ බවට පත් විය.
ඇහැළ මාසය ළංවන විට අපූරු කසාවත් පැහැයකින් යුත්,මල් වැල් ගස පුරා කඩා හැලෙන්නට විය. ඇහැළ ගහ පිදූ මල් කෙතරම් ද යත්, මල් වැටී බැබලෙන මිදුල පිසදා නොදමන්නැයි ද මම ගෙදර වැසියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියෙමි. ගසින් වැටුණු මල් මිදුලේ වැතිරී තිබුණේ ගෙදර මිදුලට පා තබන්නන්ට පලසක්‌ පරිද්දෙනි.
එපමණක්‌ ද නොවේ. අතු පතර විහිදවූ මහා ඇහැළ ගසින් ගෙදර මුළු වහළම හෙවණ විය. අපේ ඉඩම කුඩා එකකි. එබැවින් විසල් ඇහැළ ගසට ගෙයත් ඉඩමෙන් විශාල කොටසකුත් අයිතිකර ගැනීමේ හැකියාවක්‌ තිබිණි.
වසරේ කවර නියං කලකදී වුවද ඇහැල ගහේ හෙවනැල්ල නිසා අපට නියඟේ අපහසුව දැනුණේ නැත.
එපමණක්‌ ද නොවේ.
ඇහැළ ගහ පුරා දළඹුවෝ සිටියහ. උන් අල්ලා කෑමට ගනු පිණිස නොයෙක්‌ වර්ගයේ කුරුල්ලෝ අපේ ඉඩම් කැබැල්ලට ආහ. ඒ අතරින් කහ කුරුල්ලා මට මහත් ආශ්වාදයක්‌ සැපයීය.
අපේ ගෙදරට යන එන අමුත්තෝ මේ මහා ඇහැළ ගහ දෙස බැලුවා නොව නිතැතින් ම ඔවුන්ගේ ඇස්‌ එදෙසට යෑවුණාහ.
"මේ ගහ නං මෙතෙන්ට හරි නෑ."
වැඩිහිටි ඥාතීන්ගෙන් කෙනකු ගස දෙස බලමින් කියයි.
ඔහුගේ අදහස්‌ දැක්‌වීම එතැනින් නවතින්නේ නැත.
"මේ ගහ නිසා වෙන මොකවත් පැළයක්‌ හැදෙන්නෙ නෑ නොව" වැඩිහිටි ඥාතියා නැවත එසේ කියයි.
"මේ ගහ හින්ද මේ කෙහෙල් ගස්‌ හැදෙන්නෙත් නෑ."
"මොකටද මෙච්චර ලොකු ගහක්‌."
ඔවුහු එසේ කියන්නේ ඉඩමේ ප්‍රමාණයත් සලකාගෙනය. පොඩි ඉඩමකට මෙපමණ විශාල ගසක්‌ අවශ්‍ය නැතැයි යන්න ඔවුන්ගේ අදහස විය.
සාමාන්‍යයෙන් ගෙදරට එන අමුත්තන් වූ (බොහෝ විට ගුරුවරු. ඔවුන්ගේ බිරින්දැවරු, කඩ හිමියන්, ගස්‌ කොළන් පිළිබඳ විශේෂඥ මහල්ලන් සහ නෑදැයන්) මේ සෑම දෙනාගේම අදහස මේ මහා විශාල ඇහැළ ගස කපා දැමීම කළ යුතුම බවය.
"වෙන කිසිම පැළයක්‌ ගහක්‌ හැදෙන්නෙ නෑ මේ ගහ හින්ද."
අනිත් අතට මෙසේ තර්ක කරන පිරිසක්‌ ද වූහ.
"ඇහැළ ගහක කඳෙන් ඇති වැඩකුත් නෑ. ඒ තරම් වටිනා කියන ලීයකුත් නෙමෙයි. කොස්‌ නං ජනෙල් උළුවහු දොරවල් වලටවත් ගත හැකි. දෙල් නං රීප්ප වලටවත් ගතහැකි. අඹ නං ලෑලිවලටවත් ගත හැකි. ඇහැළ කඳකින් මොනව කරන්නද?"
ඒ තවත් කෙනෙක්‌ පෑ අදහසය. මෙලෙස ඇහැළ ගහට එරෙහි චෝදනා බොහෝ විය.
අන්තිමේදී ඇහැළ ගහ කපන්නට අපි තීරණය කළෙමු.
ගස්‌ කපන්නා උදේ පැමිණියේය. ඔහු අත පොරවක්‌ තිබිණි. ගහේ ඉහළම අතු තිබෙන තැනට නැගුණු ඔහු ඉහළ මඩලේ අතු අත් පොරොවෙන් කපා දැම්මේය. ඒ අතු කඩා වැටුණේ පහළ තිබූ කෙසෙල් ගස්‌වල පිති මතටය.
ගස්‌ කපන්නා මුලින් ගස කපන්නට පොරොන්දු වූයේ පහසු මුදලකටය.
නමුත් ගස කැපීම ලෙහෙසි පහසු කරුණක්‌ නොවීය. වරෙක ඔහු ලොකු පොරව මුවහත් තියා ගෙන එනු පිණිස ළඟම තිබෙන කම්හලට ගියේය. දෙවනුව කෙටි පොරොව මුවහත් කරගන්නට පොරව ගලක්‌ හරහා උරච්චි කළේය.
එසේ බොහෝ මහන්සි වූ ගසෙහි සියලු අතු ඉති කපා සිද බිඳ දැමුවද. ගස කැපීම අවසන් කරන්නට ගස්‌ කපන්නාට පුළුවන් වූයේ නැත.
අතු ඉති එකින් එක සිඳ බිඳ හමාර කළායින් පසුව ද නොසිඳෙමි· තවමත් ප්‍රාණය ඇත්තෙමි යි" කියන්නාක්‌ සේ දැවැන්ත කඳ ස්‌ථම්භයක්‌ සේ නොසැලී සිටිනු දක්‌නට ලැබිණි.
ගස්‌ කපන්නා ගස මුල වටේට පොරෝ පහර දෙමින් සෑහෙන වෙහෙසක්‌ දැරුවද ගස මඳකට හෝ සැලෙන බවක්‌ නොපෙනිණි.
ගස්‌ කපන්නා ගෙදර ගොස්‌ වඩා හොඳ පොරොවක්‌ ගෙන ආවේය. දැන් ගස මුල වටා කැපේ. ගස්‌ කපන්නා වරින්වර බිම හිඳගෙන මහන්සි අරී.
ඔහු මුලින්ම සිතුවේ මේ ගස කැපීම ලෙහෙසි වැඩක්‌ විදියටය. නමුත් දැන් දැන් එය අමාරු වැඩකි.
කපා හෙලූ විශාල අතු ඉති නිසා මිදුල දැන් කුඩා කැලයක්‌ සේ දිස්‌වේ.
තවත් දීර්ඝ වේලාවක්‌ දහදිය හෙළමින් ඇල්දිය බොමින් ගස මුල කැපූ ගස්‌ කපන්නා ගසෙහි මුදුන් අත්තට කඹයක්‌ දමා අදින්නට වූයේය.
එහෙත් ගස නොවේ හෙලවෙන්නේ. ගස්‌ කපන්නා යළිදු මුලට පොරෝ පහර දෙන්නට විය.
ඉක්‌බිති යටින් කඹය ගස මුදුනේ අත්තක රඳවා අදින්නට විය. ගස මුල සිහින් හඬක්‌ නැංවීය. ගස්‌ කපන්නාගේ මුවෙහි මඳ හසරැල්ලක්‌ නැගිනි.
ඔහු වඩාත් වේගයෙන් කඹය සොලව සොලවා අදින්නට විය. ජර ජර හඬින් ගස කෙඳිරි ගෑවේය. ඊළඟ මොහොතේ දඩාස්‌ හඬින් ඇහැල ගස මිදුල හරහා ඇද වැඩුණේය.
ගස්‌ කපන්නා විශාල බරකින් නිදහස්‌ වූවා සේ වැටුණු කඳ මත හරිබරි ගැසී හිඳගෙන හති අරින්නට වූවේය. ඇහැළ ගස දැන් ඩයිනෝසිරයෙකු සේ මිදුල හරහා වැතිර සිටී. ස්‌වල්ප මොහොතක්‌ යත්ම නිරාවරණ අහස්‌ තලයෙන් කඩා හැලෙන චණ්‌ඩ අව් රශ්මිය මිදුලටද, මිදුලෙන් ඉස්‌තෝප්පුවට ද, වැටී එතැනින් ගෙතුළට ද ඇදී එන්නට වූවේය.
ඇහැල පැළය ඇහැළ ගසක්‌ බවට පත් වූයේ අවුරුදු හත අටක්‌ ඇවෑමෙන් ය. දිය, වතුර, පොහොර ඈ කිසිත් අපෙන් නොඉල්ලූ ඇහැළ ගස සොබාදහම දුන් වැස්‌සෙන් ද අව්වෙන් ද ජවය ලබා නිස්‌සරණාධ්‍යාශයෙන් හැදී වැඩී උස්‌ මහත් වූවෙකි.
එමතුදු නොවේ. කිසිවක්‌ නොපතන දූ පුතුන් සාදා සතුටු වන මවක පියකු පරිද්දෙන්, මේ ඇහැළ ගහ ද අපෙන් කිසිවක්‌ නොලබා ඉතා දිගු කලක්‌ අපට සිහිල් හෙවණ දුන්නේය.
ඇහැළ මහ ළංවන විට ලඹ දෙන කහ පැහැ මල් දමින් සැරසී ගෙන ඕ පෑ සුන්දරතාව ඉතා මනරම් විය. අපේ කුඩා ඉඩම් කැබැල්ලට ඕ ආභරණයක්‌ වූවාය.
ගස කැපූ විට එහි සෙවණැල්ල අතුරුදන් වෙයි.
වැඩියෙන්ම පහළට ඇද වැටෙන්නේ උසම ගස්‌ ය.
මහා ඕක්‌ ගස්‌ හැදෙන්නෙ කුඩා ඕක්‌ ගෙඩියෙනි.
ඇහැල ගසෙහි අගය දැනෙන්නට වූයේ ගස කැපූ පසුය. චණ්‌ඩ හිරු තාපය දැනෙන විටය. මහ වැස්‌සක හිරිකඩ දැනෙන විටය.
දැන් මිදුල තොවිලයක්‌ නටා අවසන් කළ තැනක්‌ වැන්න. කෝපයෙන් පහළට කඩා වැටුණු ඇහැළ අතු වැදීමෙන් කෙසෙල් ගස්‌ කිහිපයක්‌ ම බිඳී වැටී ඇත. කුඩා පැළ නොහැදෙන්නේ මේ මහ ගස නිසා යෑයි කීවද මහ ගසේ අතු කඩා වැටීමේදී අර කුඩා පැළ සියල්ලම මරණයට පත්ව ඇත.
හිස සිඳ ලූ ක්‌වන්ධයක්‌ බඳු ඇහැළ ගහ බිම වැතිරී අනේ නුඹ තරම් මෝඩයකු මෙලොව ඇත්දැයි සිනාපාන්නක්‌ සේ මදෙස බලා සිටී.
මිදුල කාන්තාරයක්‌ මෙනි
චණ්‌ඩ හිරු රැස්‌ ඉස්‌තෝප්පුව දවමින් සිටී


චන්ද්‍රසිරි දොඩන්ගොඩ
http://www.divaina.com/2011/11/06/nimna03.html
මෙය දුටු මට දිවයින නොකියවන්නන්ට කියවන්නට පළ කරන්න සිත්විය...